• Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông
logo
[Báo Văn hóa] Bảo hộ quyền của tổ chức phát sóng trong môi trường số: Giải pháp nào trước vô vàn thách thức?

[Báo Văn hóa] Bảo hộ quyền của tổ chức phát sóng trong môi trường số: Giải pháp nào trước vô vàn thách thức?

VH- “Làm thế nào để bảo hộ được quyền tác giả, quyền liên quan nói chung và quyền của tổ chức phát sóng nói riêng trong môi trường số, internet?”, câu hỏi được đặt ra tại Hội thảo về Bảo hộ quyền của tổ chức phát sóng trong môi trường số đã nhận được nhiều ý kiến, chia sẻ của các chuyên gia trong nước và quốc tế. Hội thảo do Cục Bản quyền tác giả (COV) phối hợp với Công ty TNHH Truyền hình số vệ tinh Việt Nam (K+) và Ủy ban Bản quyền tác giả Hàn Quốc (KCC) tổ chức ngày 19.9 tại Hà Nội.

 Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả (Bộ VHTTDL) Bùi Nguyên Hùng nhấn mạnh: “Kỷ nguyên số và Internet đã và đang tạo cơ hội thuận lợi cho chúng ta trong việc tiếp xúc với các tác phẩm văn học nghệ thuật và khoa học, các bản ghi âm ghi hình, các chương trình biểu diễn, các chương trình phát sóng một cách dễ dàng, thuận lợi. Tuy nhiên, điều đó cũng đặt ra những thách thức trong việc làm thế nào để bảo hộ được quyền lợi của các chủ thể đối với các tác phẩm văn học nghệ thuật, các quyền liên quan như quyền của người biểu diễn, quyền của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, đặc biệt là quyền của các nhà sản xuất chương trình phát sóng, các tổ chức phát sóng”.

Thách thức chất chồng

Bốn chủ đề lớn tại hội thảo: Các quy định pháp luật về quyền của tổ chức phát sóng và một số vấn đề về quyền của tổ chức phát sóng; Bảo hộ quyền của tổ chức phát sóng trong môi trường số - Giá trị của sự hiệp lực ở tầm quốc gia và quốc tế, kinh nghiệm từ K+ và Tập đoàn Canal+; Những thách thức đối với bảo hộ các chương trình phát sóng trong môi trường số; Kinh nghiệm từ Hàn Quốc: Những thách thức và biện pháp ứng phó - Chiến lược quản lý bản quyền của SBS đã tạo nên một diễn đàn sôi nổi về vấn đề quyền và bảo hộ quyền của tổ chức phát sóng, đặc biệt trong bối cảnh tình trạng xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan nói chung cũng như quyền của tổ chức phát sóng nói riêng trên môi trường số và Internet đang ngày càng diễn ra một cách tràn lan.

Phó Tổng Giám đốc Truyền hình K+ Stephane Baumier khẳng định, những hội thảo như thế này sẽ giúp nâng cao ý thức tôn trọng bản quyền với người dùng, đồng thời giúp các cơ quan chức năng và đơn vị kinh doanh có những giải pháp hữu hiệu nhằm ngăn chặn, phát hiện vàxử lýkịp thời các hành vi vi phạm bản quyền, từđótạo môi trường kinh doanh lành mạnh, bảo đảm quyền vàlợi ích hợp pháp của các tổchức phát sóng vàcũng làđảm bảo quyền được tiếp cận, thụhưởng các chương trình phát sóng hợp pháp cógiátrịvàđẳng cấp cho khán giả.

K+ hiện là đơn vị cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền sở hữu bản quyền phát sóng các giải thể thao hấp dẫn và có giá trị lớn như giải bóng đá Ngoại hạng Anh, hai giải bóng đá hàng đầu châu Âu là Champions League và Europa League; hệ thống các giải tennis ATP… Trước đó, khán giả Việt Nam đã phải chịu thiệt thòi khi không được xem hai giải bóng đá hàng đầu châu Âu là Champions League và Europa League trong một khoảng thời gian do vấn đề vi phạm bản quyền. Truyền hình K+ đã nỗ lực mang lại 2 giải đấu này cho người hâm mộ Việt Nam từ cuối mùa giải vừa qua đến hết mùa giải 2020- 2021.

Tuy nhiên, do những thách thức bởi vấn nạn xâm phạm bản quyền nên ngoài khoản phí bản quyền lớn đãbỏ ra, K+ cũng phải đầu tư không nhỏ đểnâng cấp hệthống cũng như xây dựng đội ngũchuyên giám sát, ngăn chặn, phát hiện vàxử lývi phạm bản quyền. “Sẽ rất khócóthểgiải quyết triệt đểvấn nạn này nếu không cósựhợp tác từngười sử dụng vàsựhỗtrợtích cực của các cơ quan chức năng...”, ông Stephane Baumier khẳng định.

Các chuyên gia tại Hội thảo cũng nhấn mạnh, Việt Nam đã có hệ thống các quy định pháp luật đáp ứng yêu cầu bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan. Các cam kết tham gia WTO của Việt Nam, các điều ước quốc tế đang có hiệu lực tại Việt Nam đã và đang từng bước được thực hiện có kết quả, bảo vệ quyền lợi của công dân và thực hiện nghĩa vụ pháp lý khi sửdụng tác phẩm của công dân, pháp nhân các nước thành viên. Tuy nhiên, thách thức xửlý vi phạm bản quyền trên môi trường số vẫn luôn chồng chất.

 

 

Giải pháp: Vẫn là câu hỏi hóc búa

Ông Nguyễn Quang Đồng (Viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách và Phát triển truyền thông, Hội Truyền thông số Việt Nam) nhận định, chúng ta không thiếu các quy định pháp lý cũng như chế tài xửlý, tuy nhiên, hiệu quả xửlý các vi phạm của các cơ quan chức năng trong thời gian qua vẫn còn hạn chế. Hiện nhiều website đặt máy chủ (server) ở nước ngoài, nếu muốn xửlý thì phải có liên hệ tư pháp giữa các nước. Ngoài ra, cần sửdụng rộng rãi hơn các giải pháp công nghệ giúp phát hiện và xửlý vi phạm, tăng cường trách nhiệm của các doanh nghiệp ISP (nhà cung cấp dịch vụ Internet), công khai danh sách các website vi phạm và các doanh nghiệp cố tình quảng cáo trên các website này.

Ông Nguyễn Quang Đồng cũng cung cấp những thống kê cho thấy hiện trạng vi phạm bản quyền đang diễn ra nhan nhản. Đơn cử, năm 2016, tỉ lệ xem thể thao trên Internet tại Việt Nam là 27% thì đến 2018 đã tăng lên 32%; trong khi những con số này trên thế giới chỉ là 15% vào năm 2016 và 19% năm 2018. Thống kê khác cho thấy, 44/50 website vi phạm phổ biến nhất được hỗ trợ bởi các công ty cung cấp dịch vụ quảng cáo; 66% website vi phạm được hỗ trợ bởi nhiều hơn một công ty cung cấp dịch vụ quảng cáo. “Những vụ việc xâm phạm bản quyền của tổ chức phát sóng trong môi trường số đã gây thiệt thòi rất lớn cho các tổ chức phát sóng, trong khi tiền quảng cáo lại chui vào “túi” những website vi phạm. Nhìn thấy rõ vấn đề nhưng để có giải pháp lại là một câu hỏi hóc búa”, ông Nguyễn Quang Đồng chia sẻ.

Cho biết các doanh nghiệp có tư duy bài bản sẽ đầu tư những công cụ để tự bảo vệ bản quyền cho mình, Viện trưởng Nguyễn Quang Đồng kiến nghị, cần sửdụng nhiều hơn những giải pháp về công nghệ. Mặc dù các công cụ pháp lý đã đầy đủ nhưng trong bối cảnh tốc độ vi phạm bản quyền trên môi trường số đang diễn ra rất nhanh, xửlý bằng pháp lý lại cần nhiều thời gian, thủ tục, dẫn đến khi kết thúc xửlý thì các doanh nghiệp đã bị thiệt hại quá nặng nề.

Một ý kiến khác lại đưa ra giải pháp yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ Internet gỡ, chặn các trang web có nội dung xâm phạm bản quyền. Tuy nhiên, giải pháp này nhiều khi cũng gặp vướng mắc bởi với những trang có dấu hiệu vi phạm rõ ràng thì dễ yêu cầu xửlý, nhưng lại có những website chỉ có dấu hiệu vi phạm ở từng phần. “Ngay cả những thông báo vi phạm cũng khó xác nhận là thật hay giả mạo. Bên cạnh đó, chỉ có thể yêu cầu chặn cả trang chứ không thể chặn từng phần...”, ông Nguyễn Quang Đông chia sẻ.

Ông Phạm Thanh Tùng (Trưởng phòng Thông tin và Hợp tác quốc tế, Cục Bản quyền tác giả) cho biết, bảo vệ quyền của các tổ chức phát sóng đã và đang là chủ đề được thảo luận kéo dài trên nhiều diễn đàn. Về cơ bản, hệ thống pháp luật nhằm bảo hộ quyền của tổ chức phát sóng đã đầy đủ, vấn đề còn lại là thực thi như thế nào. Theo ông Tùng, hơn ai hết, các chủ sở hữu quyền phải có cơ chế tự bảo vệ chính mình. Khi bị xâm phạm quyền phải chủ động gửi đơn tới các cơ quan có thẩm quyền đề nghị xửlý. Đồng thời, các tổ chức này cũng cần có bộ phận chuyên trách để kiểm tra và xửlý những vi phạm.

 ​Trong thời gian tới, Cục Bản quyền tác giả sẽ tiếp tục thực hiện các chương trình truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của các chủ thể quyền cũng như người sử dụng về bản quyền tác giả, trong đó có bảo hộ quyền của các tổ chức phát sóng. Để nâng cao hiệu lực quản lý cần có sự vào cuộc của nhiều đối tượng, bao gồm các cơ quan thực thi pháp luật, các chủ thể quyền và người sử dụng, qua đó để phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm theo quy định pháp luật. Bên cạnh đó, vai trò của truyền thông, báo chí cũng đặc biệt quan trọng...(Ông Bùi Nguyên Hùng, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả)

 

 NGÂN AN

Top