Tăng cường tương tác giữa chính quyền địa phương và người dân trên môi trường số ở tỉnh Quảng Trị

Executive Summary

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi số, trong đó có chính phủ số như một trụ cột quan trọng của phát triển quốc gia, bên cạnh việc số hóa quy trình nội bộ và cung cấp dịch vụ công trực tuyến, tăng cường tương tác hai chiều giữa chính quyền với người dân trên môi trường số ngày càng được coi là thước đo quan trọng của năng lực quản trị hiện đại, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm.

Ở địa phương, quá trình này diễn ra đồng thời với việc tái cơ cấu bộ máy hành chính theo mô hình chính quyền hai cấp (tỉnh – xã), trong đó có tỉnh Quảng Trị. Những thay đổi về tổ chức, phạm vi quản lý và điều kiện cơ sở vật chất đặt ra không ít thách thức cho chính quyền cấp cơ sở trong việc duy trì tương tác hiệu quả với người dân, đặc biệt trong bối cảnh hạ tầng số, kỹ năng số của cán bộ và người dân còn chưa đồng đều. Đặc thù địa lý đa dạng, nhiều khu vực miền núi và sự đa dạng về nhóm dân cư cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận và sử dụng các nền tảng tương tác số.

Hoạt động tương tác giữa chính quyền và người dân trên môi trường số tại Việt Nam được điều chỉnh trong một số văn bản pháp lý quan trọng. Nghị định 42/2022/NĐ-CP quy định việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến, trong đó yêu cầu bắt buộc các cơ quan nhà nước phải thiết lập và vận hành Cổng/Trang thông tin điện tử để thực hiện công khai thông tin và tương tác với người dân. Luật Tiếp cận thông tin xác định rõ các danh mục thông tin phải được công khai, cũng như quy trình để người dân yêu cầu và tiếp cận thông tin từ cơ quan nhà nước. Bên cạnh đó, Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt đối với việc thu thập, xử lý và bảo mật thông tin cá nhân của người dân – yếu tố then chốt để xây dựng niềm tin và khuyến khích sự tham gia trên các nền tảng số.

Nhìn chung, khung pháp lý hiện hành đã tạo nền tảng tương đối đầy đủ cho việc triển khai tương tác chính quyền – người dân theo hướng lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, quyền giám sát và quyền tham gia quản lý nhà nước của công dân. Tuy nhiên, thách thức đặt ra đối với chính quyền địa phương là chuyển hóa các yêu cầu pháp lý này thành các mô hình vận hành và công cụ tương tác số thân thiện, dễ tiếp cận và an toàn trong thực tiễn.

Trên cơ sở tổng hợp và khái quát các kết quả nghiên cứu năm 2025 về tương tác chính quyền – người dân trên môi trường số ở Quảng Trị, Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông (IPS) xây dựng tài liệu này nhằm làm nổi bật những xu hướng và vấn đề chính trong hoạt động này. Trên cơ sở đó, tài liệu đề xuất các khuyến nghị chính sách cho chính quyền địa phương nhằm nâng cao hiệu quả tương tác, phản hồi và thúc đẩy sự tham gia của người dân trên các nền tảng số, phù hợp với quy định pháp luật hiện hành và điều kiện thực tiễn, lấy người dân làm trung tâm.